Passkeys in plaats van wachtwoorden: inloggen met je vinger – veiliger en met minder stress

Hoeveel wachtwoorden heb je vandaag al ingetypt? En hoeveel daarvan zijn eigenlijk hetzelfde, met een ander cijfer aan het eind?

Wachtwoorden zijn het favoriete probleem van IT. Te kort, te vaak gebruikt, op briefjes aan het scherm of in een spreadsheet met de naam „Wachtwoorden_nieuw_definitief“. En zelfs een goed wachtwoord helpt weinig als iemand het op een nagemaakte inlogpagina intypt. Precies daarvoor zijn er passkeys.

Wat een passkey is

Een passkey vervangt het wachtwoord voor een bepaald account. In plaats van iets in te typen, bevestig je de aanmelding op je apparaat – met vingerafdruk, gezichtsherkenning of de pincode van je apparaat. Op de achtergrond werkt cryptografie: je apparaat heeft een geheime sleutel, de dienst kent alleen de bijbehorende openbare tegenhanger. De geheime sleutel verlaat je apparaat nooit.

Waarom dat veiliger is

Het BSI noemt de voordelen duidelijk: passkeys kunnen niet te kort of te eenvoudig zijn, en je kunt ze niet vergeten. Phishing wordt veel minder effectief, omdat de geheime sleutel nooit wordt prijsgegeven. Elke passkey geldt maar voor één account, misbruik brengt dus niet meteen alle andere in gevaar. En omdat er bij de aanbieder geen wachtwoord ligt, kan er bij een datalek ook geen worden gestolen.

Passkey, wachtwoordmanager, tweefactor – wat is wat?

De begrippen lopen vaak door elkaar. Een korte poging om ze te ordenen:

• Wachtwoord: iets wat je weet. Kan geraden, gestolen of op een valse site ingetypt worden.
• Tweefactorauthenticatie: wachtwoord plus iets wat je hebt, bijvoorbeeld een code uit een app. Een stuk veiliger, maar een handige oplichter kan je ook om de code vragen.
• Passkey: vervangt wachtwoord en code door een sleutel op je apparaat, die je vrijgeeft met vinger, gezicht of pincode. Hij kan niet worden ontfutseld – hij werkt alleen op de echte site.
• Wachtwoordmanager: een veilige kluis voor al je toegangen. Hij maakt sterke wachtwoorden, kan passkeys opslaan en op al je apparaten beschikbaar maken.

In de praktijk vullen de vier elkaar aan. Passkeys overal waar ze er zijn. Tweefactorauthenticatie overal anders. En een wachtwoordmanager, zodat er niets meer op briefjes of in spreadsheets belandt.

Waar het (nog) hapert

Passkeys zijn geen wondermiddel, en dat zegt ook het BSI (het Duitse federale bureau voor informatiebeveiliging):

• Apparaat kwijt? Dan heb je een back-up nodig: synchronisatie via de cloud, een tweede apparaat of een tweede beveiligingssleutel. Zonder back-up blijft alleen de weg via de aanbieder over.
• Niet elke dienst biedt passkeys aan. Bij veel kleinere programma's en portalen blijft het wachtwoord – gebruik dan wel tweefactorauthenticatie.
• Andermans computers: Daar log je in met je telefoon, via QR-code en bluetooth. Dat werkt goed, maar is in het begin even wennen.
• Gedeelde accounts in het team, dus één login voor iedereen, passen slecht bij passkeys. Eerlijk gezegd passen ze ook slecht bij beveiliging.

Zo start je als team

Een goede start kost geen hele dag. Kijk welke van jullie belangrijkste diensten al passkeys aanbieden – grote mail-, cloud- en kantoordiensten doen dat vaak. Richt voor iedere persoon een passkey in en meteen ook een back-up. En schrijf op wat er gebeurt als een telefoon kwijtraakt: wie blokkeert, wie helpt, hoe kom je er weer in?

Voor bedrijfsaccounts loont een wachtwoordmanager die passkeys kan beheren en veilig binnen het team kan delen. Het voordeel: als iemand het bedrijf verlaat, neemt hij geen toegangen mee – en niemand hoeft drie dagen te zoeken wie het wachtwoord van het domeinaccount had. Het Lost-monster kent die zoektocht maar al te goed.

Trouwens: ook het Bundeslagebild Cybercrime (het Duitse landelijke situatierapport over cybercriminaliteit) raadt bedrijven aan om meerfactorauthenticatie in te schakelen, vooral voor e-mail, cloud, internetbankieren, boekhouding en beheerderstoegang. Passkeys zijn daarvan de handigste vorm.

Inloggegevens kwijt, verspreid of alleen in het hoofd van een ex-collega? Het Lost-monster zoekt ze bij elkaar, ordent ze en richt samen met je passkeys in.